Vonesat historike   Leave a comment

Dorian Koçi

Vonesat historike janë të pafalshme në jetën e një kombi. Koha si një përcaktim metafizik, që me dëshirën e njerëzve është kthyer në një koncept mekanik, pasi të gjithë kanë rënë dakord që të orientohen në një pikë, ndryshe bota do të ishte një kaos, ka limitet e saj të trashëguara nga gjendja e saj e mëparshme. Ndaj parë në këtë vështrim është e rëndësishme që në jetën e personave dhe të një kombi të tërë, njerëzit apo udhëheqësit politikë të jenë në gjendje të dinë të marrin vendime në momente të caktuara që ndryshe ne i quajmë shanse historike. Shanset historike në vetvete janë ato që ndryshojnë të ardhmen e një kombi dhe shteti dhe mbartin në vetvete tharmin e situatave politike të kohës dhe të aleancave që s’mund të jenë të përhershme përkarshi interesave që janë gjithmonë në ndryshim e sipër. Për këtë arsye, një kombinim i këtyre rrethanave politike me aleanca të frytshme kanë sjellë begati në jetën e kombeve duke ndryshuar fatin e tyre historik shpeshherë dhe në mënyrë të menjëhershme brenda një shekulli.
Një shembull i tillë p.sh është ringjallja dhe dalja e Greqisë në skenën politike të Ballkanit dhe Europës, nga një nocion gjeografik, pjesë përbërëse e Perandorisë Otomane më 1821, në një shtet e komb të formuar, pjesëmarrës në Konferencën e Paqes në Paris 1920 për rregullimin e territoreve të Perandorisë Otomane ku kishte qenë 100 vjet më parë një subjekt i nënshtruar. Por ndërsa fqinjët tanë në gati një shekull gëzonin një ngritje të qëndrueshme të begatisë dhe mirëqenies së tyre duke formuar e konsoliduar kombin dhe shtetin e vet, e kundërta ndodhte me shqiptarët. Në fakt, shqiptarët nuk kanë qenë shumë bujarë me ndërtimin e fatit të tyre historik apo dhe me shfrytëzimin e shanseve në jetën e tyre politike. Për një kohë të gjatë elitat e tyre vazhdonin akoma t’i bënin fresk idesë se brenda Perandorisë Otomane ata ishin shumë të sigurt për të mbijetuar, por mbi të gjitha në këtë vendim influenconte dhe ideja se në gjirin e Perandorisë së madhe Otomane mund të qeverisnin në emër të saj, të ishin ministra, këshilltarë shteti dhe ambasadorë. Kështu, fatin e tyre historik e shikonin ngushtë me fatin politik të Perandorisë Otomane duke e vonuar në këtë lloj mënyre dhe fatin historik të shpalljes së pavarësisë shqiptare.
Në të vërtetë, ata rezultuan të ishin të gabuar pasi rrethanat politike nuk mund të lejonin më perandori të kalbura të mbijetonin dhe aq më tepër lojtarë të vegjël dhe dinakë që qeverisnin territore europiane të saj të lulëzonin akoma në truallin europian. Ndaj Fuqitë e Mëdha europiane të kohës i iniciuan dhe mbështetën aleancat fluide që lindën në Ballkan dhe lejuan që Perandoria Otomane të shpërbëhet, por për fat të mirë jo tërësisht dhe Shqipëria. Shqiptarët u lejuan që të krijonin shtetin e tyre, por në një territor shumë më të cunguar sesa ishte shtrirja e tyre në Ballkan. Kështu, vonesa historike për të krijuar shtetin e tyre ishte e pafalshme dhe u bë dënuese jo vetëm për popullsinë shqiptare, por dhe për elitën e saj, një pjesë e së cilës humbi identitet dhe u shpërbë nën mekanizmin dërmues të rënies së Perandorisë kurse një pjesë tjetër që u kthye në Shqipëri solli si peshqesh intrigat dhe pazaret e dikurshme të politikës otomane në skenën e re të politikës shqiptare. Kjo ishte ndoshta dhe një nga arsyet që Shqipëria vazhdoi të kishte vazhdimisht një qeveri qendrore të dobët, pasi politikanët lokalë të mësuar me hapësirat e mëdha perandorake nuk mund t’i përtypnin lehtë realitetet e reja për të qenë besnikë e luajalë të një qeverie e shteti të vogël. Elitës politike shqiptare, vazhdimisht i dukesh sikur bënte lojëra të mëdha duke hyrë në aleanca të dyshimta me elitat e vendeve fqinje dhe për të shijuar pak pushtet, bënte allishverishe nga më të ndryshmet politike që në krenarinë e tyre lokale shitej si zotësi dhe poshtërim i kundërshtarit duke sjellë në këtë lloj mënyre absolutizëm idesh për prosperitetin e Shqipërisë, por dhe vonesë historike në rrugëtimin të saj drejt Europës. A nuk ishin flirtet me elitat e vendeve fqinje në vitet ‘20 dhe themelimi i monarkisë më pak liberale në rajon që e lidhi fatin e vet pas qerres së fashizmit italian një vonesë e madhe historike? Si do të ishte Shqipëria dhe jeta politike e saj nëse regjimi zogist do të kishte krijuar një traditë pluralizmi? Po përqafimi i komunizmit dhe ndërtimi i një sistemi që në vitet ‘90 e la Shqipërinë vendin më të varfër në Europë a nuk ishte një vonesë e tmerrshme historike pasojat e së cilës i vuajmë dhe sot? Si do të ishte Shqipëria sot nëse në vitet ‘60 udhëheqja komuniste e kohës bënte një ndryshim kursi rreth Perëndimit dhe vlerave politike e kulturore të tij? Në të dyja rastet elitat politike i paguan rëndë vonesat e tyre historike jo vetëm në aspektin mbarëkombëtar, por dhe në atë personal. Një pjesë e tyre emigroi jashtë vendit dhe vdiq në emigracion pa mundur më të kontribuojë në Shqipëri apo jetoi tërësisht nën hijen e tmerrshme të anonimatit. Ideja se jemi mirë dhe nuk ndryshojmë ka qenë vdekjeprurëse për të gjitha sistemet politike dhe nëna e vonesave historike që u kanë kushtuar rëndë shteteve dhe kombeve.
Në afrimin e festimeve të njëqindvjetorit të pavarësisë, shqiptarët nuk kanë shumë gjëra në jetën politike të tyre për t’u mburrur dhe as shumë zakone të mira politike për t’i transmetuar, por të paktën pas këtij rrugëtimi të gjatë e të lodhshëm për të hyrë në Europë ka ardhur koha që klasa e vet politike të marrë përgjegjësitë e veta për të harruar interesat e ngushta dhe lokale dhe për t’i dhënë vendit për herë të parë realizimin e një shansi historik. Sot, Shqipëria është më afër se kurrë Europës falë rrethanave politike, por dhe aleancave të frytshme të ndërtuara si pasojë e gjeopolitikës, ndaj do të ishte e pafalshme që vendi të vazhdojë të vuajë në stacionim politik dhe vonesë historike. Mirëpo, për fat të keq, vërehet se elita politike shqiptare po sillet sërish si elitat e mëparshme duke fjetur në gjumë dafinash dhe duke menduar se pranimi në NATO dhe liberalizimi i vizave janë elemente të mjaftueshme të progresit dhe se tashmë duhet të përfundojnë akoma disa pazare të pista para se të hyjnë në mekanizmin kontrollues të Brukselit. Në fakt, në këto llogaritje bakallësh tregojnë sesa të mjerë janë në vetvete, pasi vala gjithëpërfshirëse e integrimit të rajonit është shumë më e rëndësishme për Uashingtonin dhe Brukselin sesa llogaritjet e tyre të vogla prej dallaveraxhinjsh të përparimit. Shembulli i elitave të Rumanisë dhe Bullgarisë që me politikat e tyre të mbrapshta më 2001-2004 bënin ç’ishte e mundur që të shtynin integrimin duke pretenduar në publik se këtë gjë e kishin dëshirën më të madhe dhe në realitet nuk plotësonin kushtet e vendosura nga BE duhet të japë leksione dhe për klasën tonë politike, pasi BE influencoi drejtpërsëdrejti në politikën e tyre të brendshme me riformatimin e qeverive të tjera që i sollën këto vende drejt anëtarësimit më 2007. Një gjë e tillë ka shumë gjasa të ndodhë dhe tani në muajin shtator që shënon dhe fundin e stinës së nxehtë dhe fillimin e një sezoni të ri për politikën shqiptare. Bashkimi Europian pas dhënies së opinionit të tij në tetor do të fillojë të ndërhyjë fort në jetën politike shqiptare duke filluar të ketë shumë më tepër zë për dukuri që ka shkelur njërin në sy kinse për të përforcuar pushtete që duhen të jenë të pavarura, por në fakt janë kalbur aq shumë sa nuk mbahen dot në këmbë që të quhen të tilla, ndaj do të ishte e udhës që ato forca të thella dhe pozitive që janë brenda elitës politike shqiptare të fillojnë të realizojnë vetë ndryshimin e madh duke u ulur seriozisht në tryezën e bisedimeve për të zhbllokuar situatën, nëse nuk dëshirojnë të kenë fatin e atyre paraardhëse. Këtë gjë të paktën ia kanë borxh vetes dhe të ardhmes së tyre, por mbi të gjitha Shqipërisë dhe neve që i votojmë çdo katër vjet.
Advertisements

Posted August 24, 2011 by radiofocus in Opinione

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: